ÖZEL GÜVENLİK MALİ SORUMLULUK SİGORTASI

Yazan: Alper UZUNGÜNGÖR

Özefe Özel Güvenlik

Kurucu Ortak -Yönetici

    Özel Güvenlik Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları Tebliğ hükümlerine göre bu sigorta sistemi; özel güvenlik görevlisinin görevi sırasında ve görev alanında özel güvenlik hizmetine dair mevzuat çerçevesindeki görevlerini yerine getirmeleri sırasında üçüncü şahıslara verecekleri zararları, sigorta poliçesinde belirtilen tutara kadar teminat altına almayı amaçlamıştır.

Zarara sebebiyet veren olay sonucu ölen, yaralanan, sakatlanan veya maddi zarara uğrayan üçüncü şahıs/şahıslar veya hak sahipleri bu sigorta sisteminden faydalanmak için işverene veya sigorta şirketine doğrudan müracaat edebilir.  

Teminata ilişkin tutar “Özel Güvenlik Mali Sorumluluk Sigortası Tarife ve Talimatı Tebliği” ile yıllık olarak duyurulmaktadır. 2007 yılı için I.gruptan (1-50 kişi arası) satın alınacak teminat tutarı 4.320.000,00 YTL’dir.

Asgari sigorta teminatı 27 Mart 2007 tarihli, 26475 sayılı R.G. de yayınlanan tebliğde tespit edilen eden teminat  tutarlarından az olamaz. Buna göre I.Gruptan üçüncü şahıslara, maddi zarar karşılığı 240.000,00 YTL teminat, tedavi gideri kapsamında kişi başına 60.000,00 YTL, olaya 600.000,00 YTL, sakatlık ve ölüm hallerinde de kişi başına 60.000,00 YTL, olay karşılığı 600.000,00 YTL tutarında teminat ödenecektir.  

Sigortanın kapsamı;  özel güvenlik görevlisinin görev alanında ve görev sırasında mevzuat çerçevesinde görevlerini yerine getirirken üçüncü şahıs/şahısların ölüm, sakatlık, yaralanma veya maddi zarara uğraması halinde zarar görenin kendisi veya hak sahibidir. Aynı zamanda işverenin, sigorta konusu olaylar sonucunda kendisine yöneltilebilecek haksız taleplere karşı savunmasını da temin eder.

Sigorta ettiren tarafından zarara sebebiyet veren olay öğrenildiği tarihten itibaren beş gün içinde sigortacıya ihbar edilir.  İşveren veya zarar gören/hak sahibinin müracaatıyla sigortacı bir hasar dosyası açar.

Bu dosyada poliçenin fotokopisi, maddi zarar vukuu bulmuşsa malın faturası/sahiplik belgesi, üçüncü şahıs tedavi görmüşse hastane faturası gibi bazı evrakların yanı sıra zarar görenin genel kolluktaki ifadesi, genel kolluğun tanzim ettiği olay tespit tutanağı, nüfus cüzdanı, banka hesap numarası gibi evraklar bulundurulur. Aşamada, tetkiki istenen ziyan veya hasarın sebep ve mahiyeti ile miktarını poliçe hükümlerine göre belirlemek, diğer hususları tespit etmek, rapor hazırlamak üzere poliçenin genel ve özel şartlarına vakıf ekspertiz ataması yapılır.   

Sigorta eksperi genel kolluk evrakları ile birlikte Özel Güvenlik Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları Tebliğinin A.5 maddesinde yazılı teminat dışı hallerin varlığını tetkikle karara varır.

Eksper, özel güvenlik hizmetinin eksik ve yetersiz olduğuna veya kusurlu bir hizmet sonucu vukuu bulduğuna kanaat getirmişse (Örn: 3000 m2 açık alana sahip otoparkta bir ÖGG istihdam edilmişse, zor kullanma yetkisinde orantılılık ilkesine aykırı davranılması gibi) teminat dışı halin varlığına karar getirebilir.

Bu durum karşısında sigorta ettiren (işveren), kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu özel güvenlik görevlilerinin kusuru bulunmaksızın, zararın meydana gelmemesi için hal ve şartların gerektirdiği bütün dikkat ve özeni gösterdiği veya bütün dikkat ve özeni göstermiş olsa dahi zarara sebebiyet veren olayın meydana gelmesini engelleyemeyeceğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecektir. (Tebliğ Md:A.4)

Ayrıca sigorta ettiren, sigorta eksperinin hazırladığı rapora karşı yargıya başvurmak suretiyle itiraz davası açabilir. Yine tebliğin B.6 maddesi gereği sigorta ettiren işveren, çalıştırdığı ÖGG’ye kusurundan dolayı rücu edebilecektir.

Zarar gören/hak sahibi doğrudan sigortacıya müracaat ettiği takdirde ve eğer riziko, Özel Güvenlik Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları Tebliği hükümlerine aykırı hal içinde gerçekleşmemişse sigortacı sekiz gün içinde poliçedeki teminat tutarını ödemekle mükelleftir.

Tazminatın bu süre içinde haklı bir neden olmaksızın ödenmemesi halinde, sigortacı temerrüde düşmüş olur ve ödenmemiş tazminat tutarına yasal temerrüt faizi uygulanır. Temerrüt faizi teminat sınırları içinde yapılmış ödeme sayılmaz.

Bu sigorta, zarar görenin/hak sahibinin maddi ve manevi tazminat davası talep etme hakkı’na engel değildir. Dava açılması halinde, sigorta poliçesinde yazılı sınırlara kadar davanın takip ve idaresi sigortacıya aittir. Sigorta ettiren, sigortacının göstereceği avukata gereken vekâletnameyi vermek zorundadır. Sigortacı dava masrafları ile avukatlık ücretlerini öder. Şu kadar ki, hükmolunan tazminatın sigorta bedelinden fazla olması halinde, sigortacı bu masrafları sigorta bedelinin tazminata oranı dâhilinde öder.

Sigorta ettiren veya özel güvenlik görevlileri aleyhine cezai kovuşturmaya geçilmesi halinde ise Sigorta ettirenin izniyle sigortacı da savunmaya iştirak eder. Bu takdirde sigortacı sadece seçtiği avukatın giderlerini öder.

Cezai kovuşturmadan doğan bütün giderler ve muhtemel para cezaları, manevi tazminat talepleri, terör ve sabotajlardan dolayı yöneltilebilecek zarar talepleri sigorta teminatı dışındadır.

Gerçekleşeceği belli olmayan, özel güvenlik görevlisi ile sigortacının iradesi dışında meydana gelebilecek rizikonun gerçekleşmesi halinde sigorta ettirenin bir takım yükümlülükleri vardır. Bunlar, Özel Güvenlik Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları Tebliğinin B.2 maddesinde aşağıdaki şekilde sayılmıştır. 

a)Sorumluluğunu gerektirecek bir olayı, haberdar olduğu andan itibaren 5 gün içinde sigortacıya ihbar etmek,

b)Gerekli koruma ve kurtarma önlemlerini almak ve bu amaçla sigortacı tarafından verilecek talimatlara uymak,

c)Sigortacının talebi üzerine, zarara sebebiyet veren olayın nedeni ile hangi hal ve şartlar altında gerçekleştiğini ve sonuçlarını tespite, tazminat yükümlülüğü ve miktarı ile rücu hakkının kullanılmasına yararlı olabilecek, elde edilmesi mümkün bilgi ve belgeleri gecikmeksizin vermek,

d)Zarardan dolayı dava yoluyla veya başka yollarla bir tazminat talebi karşısında kaldığı veya aleyhine cezai kovuşturmaya geçildiği hallerde, durumdan sigortacıyı derhal haberdar etmek ve zarar talebine ve/veya cezai kovuşturmaya ilişkin olarak almış olduğu ihbarname, davetiye ve benzeri tüm belgeleri derhal sigortacıya vermek,

e)Sigorta konusuyla ilgili başka sigorta sözleşmeleri varsa, bunları sigortacıya bildirmektir.  

Mevzuata bakıldığında sigortacının da sigorta ettirene karşı rücu etme hakkı bulunduğunu görmekteyiz. Sigortacı; sigorta sözleşmesine hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda işverene rücu edebilecektir. İşverene tazminatı gerektiren olayın şartları tebliğde aşağıdaki açıklanmıştır.  

a)Sigorta ettirenin veya özel güvenlik görevlilerinin kasti bir hareketi veya ağır kusuru,

b)Uyarıcı, uyuşturucu, keyif verici maddeler veya alkol kullanılması,

c)Özel güvenlik görevlilerinde bulunması gereken şartlara uymayan personel çalıştırılması sonucunda meydana gelmesi hallerinde sigorta ettirene rücu edilecektir.

Netice olarak özel güvenlik mali sorumluluk sigortasının nasıl bir sigorta sistemi olduğu sorusu akla gelebilir. Mevcut düzenleme ile bu tebliğin teknik anlamda bir bütünlük sağladığı söylenebilirse de amaç yönünden tamamlayıcı özellikte bulunmadığını ifade edebiliriz.

Çünkü tebliğin üçüncü şahıslar ile birlikte özel güvenlik görevlilerini de kapsama alacak şekilde genişletilmesi gerektiğini düşünüyoruz. Teminat dışı hallere hüküm getiren muğlâk düzenlemelere açıklık getirilerek mağduriyetlerin önleneceğini görebiliyoruz.