ÖZEL GÜVENLİK TEMEL EĞİTİMİ VE ÖNERİLER

ÖZEL GÜVENLİK TEMEL EĞİTİMİ VE ÖNERİLER

Yazan: Alper UZUNGÜNGÖR

Özefe Özel Güvenlik

Kurucu-Yönetici

PS. Dergisinden

Modern felsefenin ve analitik geometrinin kurucusu Descartes’in “Gerçek bilgi; yaparak, denenerek öğrenilen bilgidir.” şeklinde biçimlenen sözünden; başarıya giden yolun, araştıran ve deneyen insana öğrenmenin heyecanını aşılamaktan geçtiği sonucuna varıyorum.

Toplumumuzda meydana gelen bütün olumsuz hadiselerin nedenini insanlarımızın yeterli eğitime sahip olmamasına bağlarız.

İki yıldır hemen her ortamda özel güvenlik temel eğitiminin yetersizliğinden, bu eğitimi düzenleyen Yönetmelik Ek-11’de değişiklikler yapılmasından ve alan eğitimlerine ağırlık verilmesinden bahsettik.

Mevcut durumuyla özel güvenlik temel eğitim sistemini; kamunun ihtiyaçları ve beklentileri doğrultusunda kursiyer yetiştiremediği, bilgiye ulaşmalarında yardımcı olmadığı, deneyim ve beceri kazanma imkânı yaratmadığı düşüncesiyle eleştirdik.

Özel güvenlik mesleğini seçmiş gençlerimizi, kapsam ve derinliği oldukça sığ ve yetersiz eğitim programına tabi tutup, kamunun güvenliği görevinde oldukça düşük bir ücretle çalıştırırken ortaya çıkan bütün olumsuz hadiselerin temelinde suçu; insan faktörünü görmezden gelerek yetersiz eğitimde aradık.

Nihayet özel güvenlik temel eğitiminde değişiklik yapılması gündeme geldi. Sektörün ve Özel Güvenlik Meslek Yüksek Okullarında görevli akademisyenlerin önerileri de dikkate alınarak düzenlenecek programa destek vermeyi görev kabul ettiğimizden bir çalışmanın içinde olduk.

Ancak özel güvenlik temel eğitim programının değiştirilmesi tek başına bir şey ifade etmeyecektir. 1995 yılında İstanbul’da “Hukuk Başlangıcı” ders hocam ve sınıflar amirimiz olan, bugün kamuda özel güvenlikten sorumlu üst düzey yöneticilerden biri konumundaki Müdürümüz Sayın Harun Bozkurt başta gelmek üzere, Uzman eğiticilere, Yöneticilere, Denetim komisyonu görevlilerine, Sektör derneklerine kaliteli, eksik ve yanlışlardan arınmış, ticari kaygılardan uzak, yeterli ders araç gereci ile donatılmış, deneyim ve beceri kazandıracak nitelikte bir özel güvenlik eğitimi için çok önemli görevler düşmektedir.

Bu göreve katkı sağlamak açısından özel güvenlik temel eğitimi için geliştirdiğim 140 saatten ibaret taslak ders programında Temel Hukuk Bilgisi, Özel Güvenlik Mevzuatı, Özel Güvenlik Teknikleri, Halkla İlişkiler ve İletişim, Trafik Bilgisi ismi altında beş adet yeni ders gerekçeleriyle birlikte önerilmiş, Özel Güvenlik Hukuku ve Kişi Hakları Dersi ise Özel Güvenlik Mevzuatı isimli ders programında değerlenmiştir.

Bu taslak çalışmada Olay Yeri Koruma, Patlayıcı Maddeler ve Uyuşturucu Madde Bilgisi derslerine son verilmiş, ancak bazı konuları Özel Güvenlik Teknikleri isimli yeni derste ünite dahilinde yer almıştır.

Önerilen Özel Güvenlik Teknikleri ders programı içeriğinde, bilgi toplama teknikleri patlayıcı maddeleri tanıma teknikleri, uyuşturucu maddeleri tanıma ve arama teknikleri konu şeklinde ele alınmıştır. Alan eğitimlerinin de düzenlenmekte olduğu gözönüne alındığında asıl olarak önleyici kolluk hizmeti üstlenen özel güvenliği hiç ilgilendirmeyecek bu derslerdeki detay bilgiler yüzünden yaşanan dağınıklık giderilecektir. Yazışma teknikleri konusu ile birlikte bu dersin özel güvenlik temel eğitiminde önemli bir yer tutacağına kesin gözle bakıyorum.

EK-11’de üç saat olarak yer alan Etkili İletişim dersi yerine özel güvenlik meslek etiğinin güçlenmesine daha çok katkı sağlayacak, sektörün vatandaşların gözünde olumlu bir imaj edinmesi ile hizmetin kaliteli ve doğru sunumuna ön olacak on saatlik Halkla İlişkiler ve İletişim Dersi önerilmiştir.

Bütün önerilerimi gerekçeleriyle birlikte açıklamaya çalıştım. Dilerim bir tartışma ortamı doğar ve neticede daha sağlıklı bir özel güvenlik temel eğitim programına kavuşuruz.

1- TEMEL HUKUK BİLGİSİ

Gerekçe : Özel güvenlik görevlileri; 5188 sayılı yasa ile önleyici genel kolluk yetkileriyle donatılmıştır. Hukuku doğrudan doğruya uygulama durumunda olan özel güvenlik görevlileri hukukun temel kavramlarını bilmediğinden hukukun anlamı ve kapsamı hakkında bilgi sahibi olmadığından önleyici ve adli amaçlı görevler sırasında sorunlar yaşanmış/yaşanmaktadır. Özel güvenlik eğitiminde sadece özel güvenlik hukuku ve kişi hakları dersi verilmesinin yeterli gelmediği görülmüştür. Özel Güvenlik Görevlilerinin uygulamada karşılarına çıkan olaylarla ilgili diğer yasa hükümlerini de bilmeleri gereklidir.

Ders Konuları : Hukuk Kavramı, Hukuk Kurallarının Özelliği, Hukukun Yaptırımı, Hukukun Kaynakları, Anayasa, Kamu Hukuku, Özel Hukuk, Türk Yargısı, Türk Ceza Kanunu, Ceza Muhakemesi Kanunu, 6136 Sayılı Mevzuat, Silah Taşıma ve Kullanma, Disiplin Kavramı ve Cezaları, Emir.

Uzman Eğiticinin Nitelikleri : Asgari beş yıl meslek tecrübesine sahip mülki amir, hakim, savcı, avukat veya dört yıllık okul mezunu genel kolluk çalışanları ile bunların emeklileri ve özel güvenlik sektöründe de en az 5 yıl yönetici konumunda çalışmış 4 yıllık okul mezunları.

Toplam ders saati ve yöntemi : 15 saat ve interaktif

2-ÖZEL GÜVENLİK MEVZUATI

Gerekçe : Özel güvenlik görevlileri mevcut eğitim programının içeriği ve süresinin azlığı nedeniyle yeterli bilgiye sahip olamadığından bilmeden ve istemeden yetki sınırlarını aşmakta, kişi hak ve hürriyetlerini ihlal etmekte ve nihayetinde mesleğinden ayrı kalmaktadır.

Özel güvenlik personeline gerek yasalarla ve gerekse hukuk düzenlemelerinden kaynaklanan talimatlarla çok önemli bir o kadar da karmaşık görevler yüklenmektedir. Bu görevlerin neler olduğu, yetki ve sorumlulukların bilinmesiyle doğrudan ilgili “Özel Güvenlik Mevzuatı” ismi altında bir dersin özel güvenlik temel eğitimi dersleri arasında yer alması uygun olacaktır.

Ders Konuları : Zabıta Hizmetlerinin Özellikleri, Zabıta Çeşitleri, 5188 Sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun, Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanunun Uygulama Yönetmeliği, Önleme ve Adli Amaçlı Yetkiler, Adli Ve Önleme Aramaları Yönetmeliği, Yakalama, Gözaltına Alma ve İfade Alma Yönetmeliği, 2559 Sayılı PVSK, 2803 sayılı Jandarma Teşkilatı Kanunu, 4857 Sayılı İş Kanunu, (Ülke'de Güvenlikten Sorumlu İçişleri Bakanlığı Teşkilat Yasası-İl İdaresi Yasası)

Uzman Eğiticinin Nitelikleri : Asgari beş yıl meslek tecrübesine sahip en az lise veya dengi okul mezunu genel kolluk çalışanları ile bunların emeklileri, özel güvenlik sektöründe 5 yıl deneyimli dört yıllık okul mezunları.

Toplam ders saati ve yöntemi : 20 saat ve interaktif

3-GÜVENLİK TEDBİRLERİ

Gerekçe : Özel güvenlik büyük ölçüde önleyici kolluk hizmetine ait yetki ile donatıldığından bu dersin içerik bakımından daha aktif bir şekilde öğretilecek olması tamamlayıcılık açısından önemlidir. Dolayısıyla bu ders kapsamında yer alan tutanak, rapor, not alma, eşkal gibi ünite konuları hem içeriğin dağınıklaşmasına hem de uzman öğreticinin uzmanlık alanının genişlemesi ile kursiyerlerin dikkatinin dağılması sonuçlarına yol açtığından tutanak, rapor, not alma, eşkal gibi ünite konularının yeni bir ders olarak önerilen “Özel Güvenlik Teknikleri” kapsamına alınmasında fayda vardır.

Ders Konuları : Devriye, devriye güzergahı, devriyenin önemi, devriye çeşitleri, devriye yöntemleri, devriye görevine hazırlık, devriyenin amaç ve fonksiyonları, devriyenin dikkat etmesi gereken konular, devriyenin bilmesi gereken konular, Nokta hizmetleri, nokta kurulabilecek yerler, noktanın özellikleri, nokta görevlisinin dikkat etmesi gereken konular, kontrol noktası, güvenlik kontrolü, Para ve kıymetli eşya nakli sırasında dikkat edilecek hususlar.

Uzman Eğiticinin Nitelikleri : Asgari beş yıl meslek tecrübesine sahip en az lise veya dengi okul mezunu genel kolluk çalışanları ile bunların emeklileri.

Toplam ders saati ve yöntemi : 16 saat teorik ve uygulamalı

4- ÖZEL GÜVENLİK TEKNİKLERİ

Gerekçe : Uygulama ağırlıklı “Özel Güvenlik Teknikleri” ismi altında bir dersin özel güvenlik eğitim programında yer alması gereksiz bazı dersler ile dağınıklaşan konuların bir araya toplanmasını sağlayacaktır.

Şöyleki; tutanak ve rapor tanzim etme, not alma, eşkal bilgisi gibi mesleki konular Güvenlik Tedbirleri dersi kapsamında 2-3 saat verildiğinden uygulamada özel güvenlik görevlilerinin gerek adli olaylarda ve gerekse çalıştığı kurum ile bağlı olduğu firma ilişkileri açısından tanzim ettiği tutanak ve raporlarda oldukça yetersiz ve zayıf kalmasına neden olmaktadır. 5188 sayılı yasanın 23. maddesi ile ceza uygulaması açısından memur kabul edilen özel güvenlik görevlisinin tanzim edeceği tutanak veya raporların aksi ispat edilene kadar delil ve hukuki belge olduğu dikkate alındığında yazışma tekniklerinin önemi ortaya çıkacaktır.

Patlayıcı Maddeler, Uyuşturucu Madde Bilgisi ve Olay Yeri Koruma Dersi detay ve gereksiz bilgiler içermektedir. Bu ders konularından bir kısmı “Güvenlik Tedbirleri” dersinde ünite konusu olarak işlenmelidir. Örneğin uyuşturucu maddelerin türevleri, bağımlıların tedavi ve terapisi gibi ders konuları özel güvenlikle hiç alakadar değildir. Bu derslere ait ünite konularından bazıları bilgi toplama teknikleri, patlayıcı maddeleri tanıma teknikleri, uyuşturucu maddeleri tanıma ve arama teknikleri şeklinde Özel Güvenlik Teknikleri dersi kapsamına alınabilir. Kalabalık Yönetimi ünite konularından üst arama, jop ve kelepçe kullanımına ilişkin esas ve usuller bu dersin konuları arasında yer almalıdır.

Ders Konuları : Üst arama teknikleri, jop kullanımı ve kelepçe takma teknikleri, olay yeri koruma teknikleri, yazışma teknikleri, eşkal belirleme teknikleri; not alma teknikleri, bilgi toplama teknikleri, patlayıcı maddeleri tanıma teknikleri, uyuşturucu maddeleri tanıma ve arama teknikleri, telsiz haberleşmesi tekniği.

Toplam ders saati ve yöntemi : 10 saat ve teorik ve uygulamalı

5-HALKLA İLİŞKİLER VE İLETİŞİM

Gerekçe : Uygulamada özel güvenlik görevlisi ile topluluk-birey arasında yaşanan olayların nedeni olarak eğitim ve bilgi yetersizliği olduğu anlaşılmıştır. Gereksiz ve hiç yoktan yere meydana gelen bu olaylar üzücü sonuçlar ortaya çıkarmakta, adli boyut kazanmaktadır. Hâlbuki özel güvenlik görevlileri içinde yaşadığı toplumu, çevreyi daha farklı bir konumda görmeyi, yorumlamayı sağlayacak derinliğe ve bilgiye sahip olmak zorundadır. Bu itibarla; mevzuatın öngördüğü mevcut programdaki üç saatlik “Etkili İletişim” dersi yerine özel güvenlik görevlilerinin mesleğine uygun iletişim davranışlarını, halkla ilişkilerinde güvenilir, saygın bir ilişkinin geliştirilmesine yönelik bilgi ve becerilerinin artırılması, kamu hizmeti sunan (5188 md.1) sektörün, vatandaşların gözünde olumlu bir imaj edinmesi, hizmetin kalitesi ve sunum biçiminin geliştirilmesi amacıyla önerilmiştir.

Ders Konuları : Özel güvenlik meslek etiği ve kuralları, özel güvenliğin imajı ve hakla ilişkiler, iletişim süreci, işlevi, önündeki engeller, iletişimin temel becerileri, kişiler arası iletişim, stres kaynakları ve başa çıkma yolları,sözlü, yazılı ve sözsüz iletişim, iletişimde empati ve dinleme becerisi, problem çözme yolları, kurum içi iletişim.

Uzman Eğiticinin Nitelikleri : Rehberlik, psikolojik danışmanlık, halkla ilişkiler veya iletim alanında yüksek okul mezunu olmak ya da asgari beş yıl meslek tecrübesine sahip üniversite mezunu genel kolluk çalışanları ile bunların emeklileri

Toplam ders saati ve yöntemi : 10 saat interaktif

6- TRAFİK BİLGİSİ

Gerekçe : Özel güvenlik görevlileri genellikle alış-veriş merkezleri başta olmak üzere bazı kamu kurumlarının otoparklarında da görev yapmaktadır. Ancak eğitim kurumlarımıza kayıt yaptıran özel güvenlik adayı bazı gençlerimizin ehliyet sahibi olmadığı görülmektedir. Temel Trafik Bilgisinin İlköğretim Okullarında dahi ders olarak anlatıldığı günümüzde temel trafik bilgisinden yoksun bir özel güvenlik görevlisinin otopark düzeni ve güvenliği için hizmet üstlenecek olması anlamsızdır.

Ders Konuları: Trafik kültürü ve bilinci, temel trafik bilgileri, ulaşım, trafikli ilgili kuruluşların görevleri, trafik kazaları ve yapılacak işler, karayolları ve trafik kanunu

Ders araç gereci olarak trafik işaretleri ve uyarıcı cihazları kullanılmalıdır.

Uzman Eğiticinin Nitelikleri: Asgari beş yıl meslek tecrübesine sahip en az lise veya dengi okul mezunu Genel kolluk çalışanları ile bunların emeklileri

Toplam ders saati ve yöntemi : 4 saat interaktif

7-GÜVENLİK SİSTEM VE CİHAZLARI

Ders saati süresi uzatılmalıdır.

Gerekçe : Son yıllarda artış gösteren mala karşı suç vakalarını caydırıcı ve önleyici en önemli unsuru hiç kuşkusuz ki elektronik güvenlik sistemleridir. Tüm dünyada elektronik güvenlik hizmetleri birinci derecede önemli olmaya devam ederek elektronik güvenlik sektörünün daha da gelişeceğinden hareketle özel güvenlik görevlilerinin ders programları arasında yer alan bu dersin içeriği zenginleştirilerek üç saatlik ders saati süresi uzatılmalıdır.

Ders Konuları : Elektronik güvenlik sistemleri, X-Ray cihazı, kapı detektörleri, el detektörleri, CACS, CCTV, Veri ve görüntü nakil sistemi, yangın algılama sistemi, çevre güvenlik sistemleri, soygun-sabotaj alarm sistemleri, elektronik çevre güvenlik alarm sistemleri.

Uzman Eğiticinin Nitelikleri : Elektrik veya elektronik mühendisi veya güvenlik sistemleri sertifikası olanlar.

Toplam ders saati ve yöntemi : 6 saat, teorik ve uygulamalı.

Bazı güvenlik sistem araç ve gereçlerin tanıtımı ve anlatımı mutlak surette eğitim kurumu bünyesinde uygulamalı (Duyarlı kapı, telsiz haberleşmesi, el dedektörü, CCTV Kamera sistemleri, posta kontrol cihazları vb.) yapılması mecbur tutulmalıdır. Bu durum maliyeti artıracağından her önüne gelenin eğitim kurumu açmasına engel da olacaktır.

8-KALABALIK YÖNETİMİ

Bazı ünite konuları kapsamdan çıkarılarak ders saati süresi kısaltılmalıdır.

Gerekçe : Bu dersin programı EK:11'de dokuz saat olarak belirlenmiştir. Ders konuları arasında yer alan ve polis çevikkuvvet eğitim programına yönelik ekibin taktik düzenleri, grubun taktik düzenleri gibi konular gereksizdir. Yine jop ve kelepçe kullanımı Özel Güvenlik Teknikleri ders kapsamında önerilmiştir. Araç, hakem, sahne koruma gibi üniteler ise Kişi Koruma dersinde değerlendirilmelidir.

Ders Konuları: Davranış, saldırganlık, sosyal grup, birey, kalabalık, grup, eylem taktikleri, provokatörler, toplu eylemler, kimyasal silahlar.

Uzman Eğiticinin Nitelikleri : Asgari beş yıl meslek tecrübesine sahip en az lise veya dengi okul mezunu Genel kolluk çalışanları ile bunların emeklileri

Toplam ders saati ve yöntemi : 7 saat, interaktif

9-KİŞİ KORUMA

Bu derse ait süre uzatılmalıdır.

Gerekçe : EK-11'de bu derse ait program; korumanın ilkeleri, suikastlar, yaya ve araçla koruma teknikleri, öncü çalışması olarak yer almıştır. Uygulamada programa bağlı kalınmayıp yakın savunma teknikleri, hakem-sahne ve araç koruma gibi konular ile dersin programı zenginleştirilmektedir.

Ders Konuları: Koruma hukuku, koruma çeşitleri, korumanın ilkeleri, korumanın temel prensipleri, korumada çeşitlerinde dikkat edilecek hususlar, koruma düzenleri, hakem-sahne ve araç koruma, koruma ile ilgili yasal düzenlemeler, suikastlar, yakın savunma teknikleri

Uzman Eğiticinin Nitelikleri : Asgari beş yıl meslek tecrübesine sahip en az lise veya dengi okul mezunu Genel kolluk çalışanları ile bunların emeklileri.

Toplam ders saati ve yöntemi : 12 saat, teorik ve uygulamalı

10-TEMEL İLK YARDIM

Bu derse ait konular oldukça detaylı ve karışık olduğundan süresi kısaltılmalıdır.

Gerekçe : Ülkemiz genelinde ilk yardım istasyonları kurularak araç-gereç bakımından yeterli seviyede donatılmıştır. Dolayısıyla bazı istisnai durumlar hariç, çok kısa bir süre içerisinde İlk Yardım ekibinin çağrı yerine gelmesi dakikalarla ifade edilebildiğinden alan eğitimleri ile gerekli ve yeterli bilgi verilmesine imkan sağlanacağından İlk Yardım Dersinin konusu kısaltılmalıdır.

Ders Konuları: Genel İlk yardım bilgileri, Temel yaşam desteği, kanamalar,yaralanmalar, yaralı taşıma teknikleri,

Uzman Eğiticinin Nitelikleri : Doktor veya ilk yardım eğitici sertifikası olan sağlık personeli veya emeklileri

Toplam ders saati ve yöntemi : 6 saat, teorik ve uygulamalı

11- YANGIN GÜVENLİĞİ VE TABİİ AFETLERE MÜDAHALE

Bazı ünite konuları kapsamdan çıkarılarak ders saati süresi kısaltılmalıdır.

Gerekçe : EK-11'de bu derse ait program içerik olarak çok geniş tutulmuş ve itfaiye personeli eğitimine yönelinmiştir. Bilindiği gibi yangınlara müdahalede gerek genel kolluk ve gerekse özel kolluk tarafından değil itfaiye aracılığıyla yapılmaktadır. Kolluğun asli görevi çevre emniyeti ve can güvenliğinin tesisine yöneliktir.

Ders Konuları: Yanma ve yangın, yangın önleyici tedbirler, söndürme teknikleri, doğal afetler ve yapılacak işler

Uzman Eğiticinin Nitelikleri : Bu dersin uzman eğiticisi mevzuata göre asgari beş yıllık itfaiyeci olarak belirlenmiştir. Halbuki İçişleri Bakanlığının Sivil Savunma Uzmanları itfaiyecilerinde eğiticisidir. Ayrıca, kamuda hizmet veren sektör; Sivil Savunma Uzmanı ile işbirliği içerisinde çalışmaktadır.

Toplam ders saati ve yöntemi : 5 saat, teorik ve uygulamalı

12- SİLAH BİLGİSİ VE ATIŞ

Bu ders ait süre ve konular yeterlidir. Ancak Yönetmelik Madde:33'te yer alan poligon ortamına açıklık getirilmeli, dersin atış hariç eğitim kurumuna ait sınıfta işlenmesi mevzuat ile düzenlenmelidir.

Ders Konuları: Silahın tanımı, çeşitleri, parçaları, sökülüp takılması, arızaları, bakımı, devir teslimi, silah kullanımında yasal kurallar, atış teknikleri ve atış

Uzman Eğiticinin Nitelikleri : Konuyla ilgili sertifika sahibi genel kolluk çalışanları ile bunların emeklileri.

Toplam ders saati ve yöntemi : 30 saat, teorik ve uygulamalı